Bugungi kunda bir nechta texnologiyalar mavjud bo'lib, ular bizning hayot haqidagi tasavvurimizni o'zgartira oladi. Bu virtual olamga sho‘ng‘ish, real dunyoga interaktiv tajriba qo‘shish yoki ular orasida nimadir qilish... Ularning barchasi yaxshi va bu yangi ilg‘or texnologiyalarning asoslarini ko‘rib chiqish undanam yaxshi.

VR: Virtual reallik (Virtual Reality)

Haqiqatni o'zgartirishning barcha texnologiyalari bizning dunyo haqidagi tasavvurimizni o'ziga xos tarzda o'zgartiradi, ammo bu virtual haqiqat atrofimizdagi vizual muhitni butunlay o'zgartiradi. Merriam-Webster lug'ati VRni "kompyuter tomonidan taqdim etilgan sensorli ogohlantirishlar (videolar va tovushlar) va atrof-muhitda nima sodir bo'lishini qisman aniqlaydigan harakatlar orqali boshdan kechiriladigan sun'iy muhit" deb ta'riflaydi.

Biroq, ushbu virtual muhit bilan qanday munosabatda bo'lishimiz asosan foydalanilayotgan platformaga bog'liq. Aksariyat minigarnituralar foydalanuvchining statik pozitsiyasi uchun mo'ljallangan va shu bilan birga foydalanuvchini boshi bilan virtual reallikka botirganda, boshqaruvchilar yordamida tasvirni ko'zoynak ekranlariga uzatadi.

Oculus Rift, eng mashhur VR minigarnituralaridan biri, haqiqatan ham hozirda omma uchun mavjud. Ammo undan foydalanish uchun sizga ham kompyuter (naushnik ulangan) va ishlashi uchun alohida kontroller kerak bo'ladi. Aslida, bu sizning ko'z oldingizda ekran bo'lib, u shlemga o'rnatilgan bo'lib, o'zingizni 360 daraja virtual dunyo bilan o'rab olishga imkon beradi. PlayStation VR ham xuddi shunday ishlaydi. Bundan tashqari HTC Vive ning ham VR shlemlari hozirda keng tarqalgan.

VR-ga kirishning arzonroq va osonroq usuli bu Google Cardboard va (ishonchliroq) Samsung Gear VR. Bunday gadjetlarning ijobiy sifati - bu kompyuterga ehtiyojning yo'qligi. Smartfon oddiygina naushnikga joylashtiriladi va tamom.

Bu virtual haqiqatdan foydalanish tajribasini olish uchun yetarli.

Albatta, Void kabi qiziqarliroq VR texnologiyalari mavjud bo'lib, ular siz jismonan harakat qilishingiz va atrof-muhitni boshqarishingiz mumkin bo'lgan giper-real dunyoni yaratishga harakat qilishadi.

"Void"da siz virtual olamni ko'rasiz: siz atrofingizdagi makon bo'ylab jismonan harakat qilishingiz mumkin, lekin aslida siz devorlari bo'sh ofisda bo'lasiz.

Siz o'zingiz nazoratchiga aylanasiz va o'zingizni to'liq suvga cho'mdirishingiz va atrof-muhit bilan aloqada bo'lishingiz mumkin. Tizim hatto yomg'irni simulyatsiya qiladi, makon haroratini o'zgartirishi mumkin, bu o'yinni yanada interaktiv va qiziqarli qiladi.

VR - bu mutlaqo yangi, alohida sun'iy dunyo, unda hamma narsa virtualdir.

AR: To'ldirilgan reallik (Augmented reality)

To'ldirilgan reallik (AR) mavjud voqelikni oladi va uning tomonlarini smartfon linzalari, ko'zoynaklar to'plami yoki hatto eshitish vositasi orqali o'zgartiradi. AR yordamida siz doimo oldingizda turgan hamma narsani ko'rasiz, lekin ustida qo'shilgan virtual qatlamni ham ko'rasiz.

Merriam-Websterga ko'ra, AR "qurilma (smartfon kamerasi) orqali ko'riladigan tasvirga raqamli ma'lumotlarni joylashtirish uchun texnologiya yordamida yaratilgan haqiqatning kengaytirilgan versiyasidir". AR turli shakllarda bo'lishi mumkin.

Eng keng tarqalgan - bu smartfon ekranidan foydalanish. Birinchi va eng oddiy misollardan biri Yelp. Ular Monocle nomli xususiyatni yaratdilar. U sizga o'zining atrofini jonli ko'rish uchun smartfon kamerasidan foydalanadi, lekin ma'lumotni ekraningizga qo'yadi.

Siz AR-ni turli xil smartfon ilovalarida topasiz. Quest Visual kompaniyasining Word Lens topilmalari telefoningiz kamerasini ko‘rsatgan so‘zlarni o‘zingiz yoqtirgan tilga tarjima qilishi mumkin. Google Glass ARni smartfondan tashqariga olib chiqqan birinchi qurilmalardan biri edi. Ammo yuqori narx, cheklangan funksiyalar to'plami va boshqa muammolar tufayli texnologiya hech qachon mashhur bo'lmagan.

Glass AR gadjetlari uchun mezonga aylana olmasa-da, boshqa kompaniyalar (masalan, LAFORGE Optical, Optinvent, Vuzix va Epson) AR minigarnituralar bozorini jonlantirish va ommalashtirishga intilmoqda. Ba'zilarning fikricha, Google Glass kontseptsiyasi hech qachon qo'lga olinmaydi, lekin buni vaqt ko'rsatadi. Umuman olganda, siz ARni o'zingiz o'rganib qolgan narsalarning ustidagi interaktiv qatlam sifatida tasavvur qilishingiz mumkin. Va bu qatlam hech qanday tarzda haqiqiy narsalarga ta'sir qilmaydi.

Amaliyot shuni ko'rsatadiki, foydalanuvchilar haqiqatan ham mobil yoki planshetlari ekranlarida to'ldirilgan reallikni ko'rishni va qo'llashni yaxshi ko'radilar.

MR: Aralashgan reallik (Mixed Reality)

To'ldirilgan va virtualdan farqli o'laroq, aralash reallik keyingi bosqich bo'lib, bu birinchi ikkitasi o'rtasidagi murosaga, texnologiyalarni birgalikda qo'llash g'oyasining bir turi. 

MR raqamli yaratilgan narsalarni haqiqiy muhitga joylashtirishga qodir. Vikipediya buni shunday ta'riflaydi: "Aralash reallik - bu real va virtual olamlarni birlashtirib, real vaqtda jismoniy va raqamli ob'ektlar birgalikda mavjud bo'lgan va o'zaro ta'sir qiladigan yangi muhitlar va vizualizatsiyalarni yaratish natijasidir."

Eng mashhur MR qurilmasi Microsoft HoloLens hisoblanadi. U xonani skanerlashi va raqamli ob'ektlarni mavjud muhitlarga aniq birlashtirish uchun uning atrofini sezishi mumkin. Siz hatto qo'llaringiz bilan loyihalashtirilgan ob'ektlar bilan ham o'zaro aloqada bo'lishingiz mumkin.

MR qurilmalari ba'zi AR minigarnituralariga ham tegishli bo'lishi mumkin bo'lsa-da, nima sodir bo'layotganining aniq ta'rifi tufayli ular aralash haqiqat deb ataladi. Siz buni ilg'or AR ning kichik toifasi deb hisoblashingiz mumkin, chunki aralash haqiqat elementlarni yanada muammosiz birlashtiradi.

Lekin ularning orasidagi asosiy farq shundaki, MR uch o‘lchamli elementlarni birlashtiradi va bir vaqtning o‘zida bir nechta foydalanuvchilar va ularning naushniklari uchun bir ob’ektni, lekin alohida-alohida, turli burchaklardan joylashishi mumkin.

Dasturlash uchun vositalar

Android Studio, Unity, Unreal Engine IDE lari orqali siz VR/AR/MR ilovalarini ishlab chiqishingiz mumkin. Aksariyat qurilmalar aynan shu IDE lar uchun o'zlarining SDK larini chiqarishgan. Shaxsan o'zim 2019-yildan beri VR/AR ga ilovalar ishlab chiqish bilan jiddiy shug'ullanaman. Hozir MR qurilmaga ilova tayyorlash ustida ishlayapman. Menga ma'qul kelgan IDE bu Unity va C# dasturlash tili. Shuningdek, quyidagi qurilmalarga ilovalar tuzganman:

  • HTC Vive Pro VR Headset;
  • iOS va Android uchun AR ilovasi ARKit, ARCore kutubxonalari orqali;
  • iOS va Android uchun AR ilovasi Vuforia kutubxonasi orqali;
  • MAD Gaze Glow Plus AR Smart Glass;
  • Ximmerse RhinoX MR Glass.

Qiziqqanlar va hozirda qo'lida VR qurilmasi bo'lmaganlar shunchaki boshlanishiga VR shlemini sotib olib, mobil telefonni o'rnatib ilovalardan foydalanishingiz mumkin.

Xulosa

Bu sohada hali paydo bo'lgan yoki tez orada paydo bo'ladigan ko'plab istiqbolli ishlanmalar mavjud. Va ularni nafaqat geymerlar, balki ko'plab sohalardagi mutaxassislar ham kutishadi. Masalan, Magic Leap, ishlab chiquvchilarning fikriga ko'ra, operatsiyalar paytida jarrohlarning amaliy yordamchisiga aylanadi. Natijalarni kutamiz!

 

Foydalanilgan manba