Boshqa maqsadlar uchun Scratch (disambiguation)dasturlari mavjudir.

   Assalom aleykum do`stlar bugun sizlar bilan scratch dasturi haqida gaplashib o`tamiz maqola yozishdan oldin obro`sini ko`tarib olayotganlarga omad tilab bugungi maqolamizni boshlaymiz qani ketdik.  Scratch - bu asosan kodlash uchun ta'lim vositasi sifatida 8-16 yoshdagi bolalarga mo'ljallangan blokli vizual dasturlash tili va veb-sayti. Sayt foydalanuvchilari Internetda blokga o'xshash interfeys yordamida loyihalar yaratishlari mumkin. Xizmat MIT Media Lab tomonidan ishlab chiqilgan, 70 dan ortiq tillarga tarjima qilingan va dunyoning aksariyat qismlarida qo'llaniladi. Skretch maktabdan keyingi markazlarda, maktablarda va kollejlarda, shuningdek boshqa xalq ta'limi muassasalarida o'qitiladi va qo'llaniladi. 2021 yil mart holatiga ko'ra, tilning rasmiy veb-saytidagi jamoatchilik statistikasi 68 milliondan ortiq foydalanuvchi tomonidan baham ko'rilgan 73 milliondan ortiq loyihani va har oy deyarli 38 million veb-saytga tashrif buyurganligini ko'rsatadi.

    Scratch o'z nomini disk-jokeylar tomonidan ishlatiladigan "chizish" deb nomlangan texnikadan olgan, bu erda vinil yozuvlari bir-biriga kesilib, turli xil ovoz effektlari va musiqalarni ishlab chiqarish uchun aylanuvchi stolda boshqariladi. Tirnoq kabi veb-sayt ham foydalanuvchilarga turli xil ommaviy axborot vositalarini (shu jumladan grafikalar, ovozli va boshqa dasturlarni) video o'yinlar, animatsiyalar va simulyatsiyalar kabi loyihalarni yaratish va remiks qilish orqali ijodiy yo'llar bilan birlashtirishga imkon beradi.

              SKRETCH dasturining Ta'lim foydalanuvchilari soni 

     Scratch Buyuk Britaniya va Qo'shma Shtatlarda Code Club orqali mashhur. Scratch kirish tili sifatida ishlatiladi, chunki qiziqarli dasturlarni yaratish nisbatan oson va o'rganilgan ko'nikmalarni Python va Java kabi boshqa dasturlash tillarida ham qo'llash mumkin.

    Scratch faqat o'yinlarni yaratish uchun emas.Scratch dasturida har xil o`yinlar yasa bo`ladi. Dasturchilar animatsiyalar, matnlar, hikoyalar, musiqa va boshqalarni yaratishi mumkin. Talabalar matematika, tarix va hattoki fotosuratlar bo'yicha mavzularni o'rganish uchun foydalanishi mumkin bo'lgan ko'plab dasturlar mavjud.

    Scratch o'qituvchilarga qiyin tushunchalarni tasavvur qilishga yordam beradigan animatsiyalar bilan kontseptual va vizual darslar va ilmiy laboratoriya topshiriqlarini yaratishga imkon beradi. Ijtimoiy fanlar doirasida o'qituvchilar interaktiv elementlar bilan viktorinalar, o'yinlar va o'quv qo'llanmalar yaratishlari mumkin. Scratch-dan foydalanish yoshlarga dasturlash mantig'ini va qanday qilib ijodiy qurish va hamkorlik qilishni tushunishga imkon beradi.

    Scratch Hindistondagi va butun dunyodagi 800 dan ortiq maktablar va DAV tashkilotining 70 ta kollejlariga o'qitilmoqda.

    Oliy ta'limda Scratch Garvard Universitetining CS50 boshlang'ich kompyuter fanlari kursining birinchi haftasida qo'llaniladi.

                               Sktatch dasturi Texnologiyasi

    Scratch 1.4 va undan pastroq muharriri Squeakda yozilgan. Uning onlayn loyiha tomoshabinlari Java-da yozilgan va keyinchalik Adobe Flash-da yozilgan pleyer qo'shilgan. 

    Scratch 2.0 onlayn versiyasi uchun Adobe Flash-ga, oflayn muharriri uchun Adobe AIR-ga asoslandi. Ular foydadan xoli bo'lishdi, va Adobe 2020 yil oxirida ularni qo'llab-quvvatlashni to'xtatdi.

https://youtu.be/_sd_SNK7AeM?t=16

XULOSA SCRATCH dasturini 5-6-chi siniflardan o`rgatib borish kerak.